--> -->
Spyskaart +

Vir wie moet Afrikaners stem?

April 24, 2014 deur Ernst Roets

AfriForum kry die afgelope tyd geweldig baie navrae op Facebook oor die nasionale verkiesing. Meningspeilings onder ons lede laat ook blyk dat daar uiteenlopende standpunte oor die verkiesing is. AfriForum het ’n streng beleid om buite die partypolitiek te funksioneer en om nie in alliansies met politieke partye te tree nie. Ons doen dit omdat ons lede uiteenlopende standpunte oor partypolitiek het en omdat Afrikaners, waarskynlik vanweë die politieke warboel van die vroeë 1990’s steeds ’n groot mate van skeptisisme oor politici het. ’n Belangrike element van AfriForum se suksesresep is juis dat die organisasie hom met burgerregte en minderheidsbelange eerder as partypolitiek bemoei. Dit beteken nie dat AfriForum vyandig teenoor nasionale partypolitiek is nie en ons streef daarna om goeie verhoudings met politieke partye te handhaaf waar moontlik.

In die breër prentjie is Afrikaners egter taamlik verdeeld oor die verkiesing. Dit lyk of die opkoms van die Ekonomiese Vryheidsvegters (EFF), wat Afrikaners betref, meer in die DA se hand speel as enige ander party. Daar bestaan ’n vrees dat die EFF dalk beter kan doen as die 5% (20 setels in die parlement) wat deur die meeste politieke kommentators voorspel word en dat die EFF dalk vir die plek van amptelike opposisie kan meeding. Ons ervaar dat dit mense nader aan die DA dryf.

Aan die ander kant het die DA in die afgelope jaar ’n aantal standpunte ingeneem wat deur Afrikaners as vyandig ervaar word. Voorbeelde is die steunverklaring aan meer radikale vorms van swart ekonomiese bemagtiging en grondhervorming en die relatief onlangse betogings by Kleinfontein. AfriForum is self ongemaklik met hierdie standpunte en hoewel ons daarna streef om goeie verhoudings te handhaaf, het AfriForum die DA openlik hieroor gekritiseer. Dit is ook tydens ’n sinvolle gesprek met die partyleier opgeneem. Ons ervaring is ook dat gebeure soos hierdie Afrikaners van die party vervreem en hulle aanmoedig om eerder vir ’n party soos die VF+ te stem.

Breedweg is Afrikaners in vier groepe verdeel:

1. Strategiese stemmers.

Hierdie groep glo dat ’n mens teen die ANC moet stem en dat dit belangrik is om die opposisie sterk te maak. Die argument lui dat jou stem verlore gaan as jy dit op ’n klein party mors en dat jy eerder moet help om die opposisie so sterk as moontlik te maak. Dit impliseer dus dat ’n mens jou nie noodwendig met alles waarvoor ’n party staan hoef te vereenselwig om vir hulle te stem nie.

2. Ideologiese stemmers.

Hierdie benadering is dat jou persoonlike oortuiging jou eerste maatstaf moet wees. Die argument is dat ’n mens nooit “teen” ’n party stem nie, maar “vir” ’n party. Dit kom dus daarop neer dat, wanneer jy jou kruisie by ’n party se naam trek, jy daarmee verklaar dat jy jou met die party se beleid vereenselwig. Die benadering is om die party met wie se verkiesingsmanifes jy die beste vereenselwig so sterk as moontlik gemaak moet word, selfs al is jy oortuig dat die party nie gaan wen nie. Na die verkiesing kan die party in koalisie met ander opposisiepartye tree en sodoende ’n groter impak op die politiek uitoefen.

3. Niestemmers

Onder hierdie groep is daar ook uiteenlopende standpunte. Aan die ander kant word die wegblystem dikwels met die HNP se destydse “Stem reg, bly weg”-veldtog geassosieer. Hierdie argument was dat, wanneer jy jou kruisie trek (ongeag vir watter party), jy as’t ware “instem dat die stelsel oor jou regeer”. Ander niestemmers is mense wat dit nie uit ideologiese oortuiging doen nie, maar net eenvoudig die verkiesing nie as belangrik genoeg ag nie. Dan is daar ook dié wat wel aan die verkiesing deelneem, maar hulle stembriewe bederf omdat hulle aanvoer dat daar geen party bestaan waarvoor hulle uit oortuiging kan stem nie. Die ANC-veteraan Ronnie Kasrils het ook onlangs ’n veldtog begin om mense aan te moedig om hulle stembriewe te bederf.

4. Saamstemmers

Hierdie groep is verreweg die kleinste. Dit bestaan uit Afrikaners wat aanvoer dat dit beter is om by ’n party soos ANC aan te sluit en die party dan “van binne te beïnvloed”. Dit was die tipiese argument wat deur oorlopers soos Roelf Meyer en Marthinus van Schalkwyk aangevoer is. Die enkele wit lede van die EFF wat deesdae oral in die media pronk, argumenteer ook dat Afrikaners by dié party moet aansluit sodat hulle dit van binne af kan beïnvloed. Of hierdie benadering in die afgelope twintig jaar gewerk het, is sterk te betwyfel.

As jy verwag het dat jy in hierdie blog aangemoedig sou word om vir ’n bepaalde party te stem, is ek jammer om jou teleur te stel. Enkele opposisiepartye voer soms aan dat AfriForum sy lede aanmoedig om vir ’n ander party te stem. Enige AfriForum-lid kan getuig dat dit nog nooit gebeur het nie. Ons voorsien ook nie dat dit ooit sal gebeur nie.

Wat wel AfriForum se standpunt is, is dat ’n verkiesing ’n ernstige saak is wat almal in die land se toekoms beïnvloed. Of jy nou besluit om strategies te stem, ideologies te stem, nie te stem nie of saam te stem, is dit belangrik dat jou besluit deur jou eie oortuigings onderlê moet wees en dat jy ná die verkiesing met jou eie sosiale gewete moet kan saamleef.

Ernst Roets
Ernst is adjunk uitvoerende hoof van AfriForum
Volg Ernst op Twitter by @ernstroets